Jak odzyskać dług przez komornika – krok po kroku (2026)

Odzyskanie długu przez komornika sądowego nie zaczyna się od telefonu do dłużnika ani od zajęcia konta „na wszelki wypadek”. Zaczyna się od tytułu wykonawczego. Dopiero gdy wierzyciel ma orzeczenie, ugodę albo akt notarialny zaopatrzone w klauzulę wykonalności, może złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji. Poniżej jest droga, którą w 2026 r. przechodzi sprawa pieniężna: od papieru z sądu do przelewu na rachunek wierzyciela.

Czego komornik nie zastąpi

Wierzyciel, który ma tylko niezapłaconą fakturę, umowę albo wezwanie do zapłaty, nie może jeszcze skierować sprawy do egzekucji. Najpierw potrzebny jest tytuł egzekucyjny. W sprawach bezspornych często wystarcza nakaz zapłaty z elektronicznego postępowania upominawczego. Gdy dłużnik się broni, sprawa idzie zwykłą drogą sądową i kończy się wyrokiem.

Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia działa jako funkcjonariusz publiczny. Nie prowadzi negocjacji za wierzyciela i nie umarza długu. Może natomiast sięgnąć do majątku dłużnika: rachunków, wynagrodzenia, wierzytelności, ruchomości, a przy wyraźnym wniosku także nieruchomości.

Krok 1. Ustalenie, czy dokument jest tytułem egzekucyjnym

Katalog tytułów egzekucyjnych zawiera art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego. W praktyce wierzyciel najczęściej przychodzi z jednym z poniższych dokumentów:

• nakaz zapłaty (w tym z e-sądu) po uprawomocnieniu się albo z rygorem natychmiastowej wykonalności,
• prawomocny wyrok albo wyrok natychmiast wykonalny,
• ugoda sądowa albo ugoda mediacyjna,
• akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji.

Przy spółce dłużnikiem wskazanym w tytule musi być sama spółka (firma, KRS, NIP), a nie „prezes z nazwiska”, chyba że orzeczenie zapadło także przeciwko członkowi zarządu. O drodze, gdy spółka ma pieniądze na rachunku, jest osobny tekst: jak odzyskać pieniądze od spółki, która ma środki na koncie.

Krok 2. Klauzula wykonalności

Sam wyrok to jeszcze nie tytuł wykonawczy. Sąd albo referendarz nadaje klauzulę wykonalności. W klauzuli jest zakres egzekucji oraz dane identyfikacyjne stron (PESEL, NIP, KRS). Przy świadczeniu w walucie obcej sąd może zobowiązać komornika do przeliczenia kwoty na złote. Tak jest m.in. w sprawach frankowych.

Do kancelarii składa się oryginał tytułu wykonawczego. Kopia, nawet poświadczona, nie zastępuje oryginału. Gdy dokument zaginął, najpierw trzeba uzyskać kolejny odpis z klauzulą. Temat jest opisany we wpisie zagubiony tytuł wykonawczy.

Krok 3. Wybór komornika

Właściwość zależy od dłużnika: przy osobie fizycznej od miejsca zamieszkania, przy spółce od adresu siedziby w KRS. Wierzyciel może jednak wybrać inną kancelarię na obszarze tej samej apelacji, w której działa komornik właściwy. Warunkiem jest pisemne oświadczenie, że korzysta z prawa wyboru na podstawie art. 10 ustawy o komornikach sądowych.

Wybór nie obejmuje egzekucji z nieruchomości. Szczegóły, w tym pytanie, co wolno zrobić, gdy dłużnik albo jego majątek jest poza apelacją warszawską, są w artykule wybór komornika w Warszawie. Strona kancelarii o zasięgu apelacji: komornik – apelacja warszawska.

Krok 4. Wniosek i załączniki

Wszczęcie egzekucji następuje na wniosek. Od 8 września 2016 r. wierzyciel nie musi wskazywać sposobów egzekucji. Wniosek bez takiego wskazania pozwala prowadzić egzekucję ze wszystkich dopuszczalnych składników majątku, z wyjątkiem nieruchomości. Nieruchomość trzeba wskazać wprost.

Komplet, który kancelaria przyjmuje w sprawie pieniężnej:

1. wniosek o wszczęcie egzekucji (wzór PDF kancelarii),
2. oryginał tytułu wykonawczego,
3. oświadczenie o wyborze komornika, jeżeli wierzyciel wybiera kancelarię poza rewirem (wzór oświadczenia),
4. pełnomocnictwo, gdy występuje profesjonalny pełnomocnik,
5. opcjonalnie zlecenie poszukiwania majątku dłużnika (wzór zlecenia).

Instrukcja wypełnienia i schemat pisma są w tekście jak złożyć wniosek egzekucyjny do komornika. Wszystkie druki są też na stronie wnioski do pobrania.

Krok 5. Opłata egzekucyjna i zaliczka to nie to samo

Opłata egzekucyjna nie jest wynagrodzeniem pobieranym z góry od wierzyciela i nie pomniejsza zasądzonej należności. W sprawie o świadczenie pieniężne komornik ściąga ją od dłużnika wraz z egzekwowanym świadczeniem (art. 27 ustawy o kosztach komorniczych, art. 770 k.p.c.).

Osobno istnieje zaliczka na wydatki. To nie jest opłata komornika. Pokrywa koszty doręczeń, zapytań do ZUS, urzędu skarbowego i ksiąg wieczystych, przejazdów, ogłoszeń czy biegłych. Komornik wzywa do zaliczki, gdy konkretna czynność jej wymaga, i rozlicza ją w sprawie. Niewykorzystana część podlega zwrotowi.

Krok 6. Ustalenie majątku, gdy wierzyciel go nie zna

Wierzyciel nie musi znać numeru konta ani pracodawcy. Może zlecić poszukiwanie majątku (art. 801² k.p.c.). Komornik kieruje wtedy zapytania m.in. do:

• systemu OGNIVO (rachunki bankowe),
• ZUS (zgłoszenie do ubezpieczeń, a więc często pracodawca albo zleceniodawca),
• urzędu skarbowego,
• ewidencji pojazdów (CEPiK),
• centralnej bazy ksiąg wieczystych (nieruchomości po numerze PESEL).

Dane spółki weryfikuje się w KRS, a osoby prowadzącej działalność w CEIDG. Im pełniejsze dane identyfikacyjne we wniosku (PESEL albo KRS i NIP, aktualny adres), tym krócej trwają zapytania.

Krok 7. Zajęcia, które w sprawach pieniężnych dają wynik najszybciej

Gdy majątek jest, kolejność praktyczna wygląda zwykle tak:

1. Rachunek bankowy. Zajęcie elektroniczne bywa najkrótszą drogą, zwłaszcza przy spółce, której rachunek bieżący nie korzysta z kwoty wolnej przewidzianej dla osób fizycznych. Opis z punktu widzenia wierzyciela: zajęcie konta bankowego dłużnika.
2. Wynagrodzenie za pracę. Pracodawca co miesiąc przekazuje część pensji. Ile realnie wpływa, pokazuje artykuł egzekucja z wynagrodzenia – ile można odzyskać.
3. Inne wierzytelności. Najem, faktury od kontrahentów, zwrot podatku. Zobacz zwrot podatku z urzędu skarbowego.
4. Ruchomości (pojazd, maszyny) i dopiero na wyraźny wniosek nieruchomość. Licytacje publikowane są na stronie licytacje i obwieszczenia.

Świadczenia wyłączone spod egzekucji, takie jak świadczenie wychowawcze 800+, nie zasilą wierzyciela, nawet jeśli wpłyną na zajęty rachunek.

Krok 8. Wpłata na rachunek wierzyciela

Środki zajęte u banku, pracodawcy albo innego trzeciodłużnika wpływają najpierw na rachunek depozytowy kancelarii. W tej kancelarii przekazanie odzyskanych kwot na rachunek wierzyciela następuje po co najmniej 7 dniach od dnia ich zaksięgowania. Rozliczenie obejmuje należność główną, odsetki, koszty przyznane w tytule oraz opłatę egzekucyjną ściąganą od dłużnika.

Przebieg sprawy wierzyciel i pełnomocnik mogą śledzić w module Komornik Online (podgląd spraw, w których występują). Dostęp jest opisany na stronie o kancelarii.

Krok 9. Gdy majątku nie ma

Bezskuteczna egzekucja kończy się umorzeniem postępowania. Tytuł wykonawczy wraca do wierzyciela, jeśli świadczenia nie wyegzekwowano w całości, i może być użyty ponownie, gdy pojawi się majątek. Informacja o bezskuteczności bywa też ujawniana w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.

Przy spółce z o.o. bezskuteczność wobec spółki otwiera, po osobnym procesie, drogę do członków zarządu na podstawie art. 299 Kodeksu spółek handlowych. Nie dzieje się to automatycznie w tej samej sprawie komorniczej. Więcej: odpowiedzialność członków zarządu.

W alimentach zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji jest załącznikiem do wniosku o świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Osobny kontekst: alimenty od niepracującego rodzica.

Lista kontrolna przed złożeniem sprawy

• Jest oryginał tytułu wykonawczego, a świadczenie jest wymagalne i oznaczone kwotowo.
• Dłużnik w tytule jest tą samą osobą albo spółką, przeciwko której ma iść egzekucja (PESEL albo KRS/NIP).
• Wiadomo, czy sprawa mieści się w apelacji warszawskiej i czy potrzebne jest oświadczenie o wyborze komornika.
• Jeżeli celem jest nieruchomość, jest ona wskazana we wniosku (położenie, księga wieczysta).
• Podany jest rachunek wierzyciela do wypłat oraz aktualny adres do doręczeń.
• Wiadomo, czy zlecić poszukiwanie majątku od razu, czy komornik ma najpierw zająć składnik, który wierzyciel już zna.

Pytania, które wracają przy składaniu sprawy

Czy 10% opłaty schodzi z mojej należności? Nie. Opłatę ściąga się od dłużnika, obok świadczenia zasądzonego na rzecz wierzyciela. Przy częściowych wpłatach komornik rozlicza z wpływu zarówno należność, jak i opłatę, ale nie obniża kwoty wskazanej w tytule.

Czy muszę znać numer konta i pracodawcę? Nie. Można zlecić poszukiwanie majątku. Znany numer rachunku albo nazwa pracodawcy tylko skracają pierwsze zajęcie.

Czy nieruchomość dopiszę później? Tak. We wniosku o świadczenie pieniężne nie trzeba jej wskazywać. Skierowanie egzekucji do nieruchomości wymaga osobnego, wyraźnego wniosku, a właściwy jest wtedy komornik miejsca położenia, nie kancelaria wybrana na podstawie art. 10.

Jak długo to trwa? Przy kompletnych danych i środkach na rachunku spółki pierwsze zajęcie jest kwestią dni, nie miesięcy. Wynagrodzenie daje przekazy w cyklu wypłat. Licytacja ruchomości albo nieruchomości liczy się w miesiącach i zależy od opisu, oszacowania oraz obwieszczenia. Widełek „zawsze dwa tygodnie” nie ma.

Stan prawny opisany według przepisów obowiązujących we wrześniu 2026 r., w tym rozporządzenia w sprawie minimalnego wynagrodzenia na 2026 r. (4806 zł) oraz ustawy o kosztach komorniczych. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje oceny konkretnego tytułu wykonawczego.